Ruimte vrijmaken op een Mac: de complete gids voor 2026

Om ruimte vrij te maken op een Mac werk je van snelle winst naar grondig opruimen: bekijk de opslaginstellingen, gebruik de ingebouwde aanbevelingen van Apple, leeg de prullenmand en Downloads, verwijder ongebruikte apps en oude iPhone-back-ups, en pak daarna gespecialiseerde stapels aan, zoals ontwikkelcaches, AI-modellen en mediabibliotheken. De meeste mensen winnen het grootste deel van hun ruimte terug in de eerste vijf stappen. Deze handleiding volgt die volgorde en verwijst per onderwerp naar een uitgebreide handleiding.

Alles hier werkt in macOS 27 Golden Gate, macOS 26 Tahoe, macOS 15 Sequoia en macOS 14 Sonoma, tenzij anders vermeld. Sinds oktober 2026 draait macOS 27 alleen op Apple silicon; Intel-Macs blijven op macOS 26.

Voordat je begint: back-up maken en rondkijken

Zorg voor een recente reservekopie, met Time Machine of een andere tool. Open daarna Systeeminstellingen › Algemeen › Opslag. De balk bovenaan verdeelt de gebruikte ruimte in categorieën, en de infoknop (ⓘ) naast veel ervan opent een lijst waarmee je aan de slag kunt. Apple legt elke categorie uit in de handleiding over de opslaginstellingen.

Springt één categorie eruit, ga dan direct naar de bijbehorende stap hieronder. Is Systeemgegevens het grootst, lees dan eerst wat Systeemgegevens is, want dat vraagt om een andere aanpak.

Stap 1: Gebruik de ingebouwde aanbevelingen van Apple

De opslaginstellingen bieden drie aanbevelingen, beschreven in de handleiding van Apple over het optimaliseren van opslagruimte:

macOS ruimt ook zelf sommige caches, logbestanden en klaargezette updates op als de ruimte krap wordt. Dat is een van de redenen waarom het cijfer voor vrije ruimte vanzelf verandert.

Stap 2: Leeg de prullenmand en ruim Downloads op

Bestanden in de prullenmand nemen ruimte in tot je haar leegt. Open de prullenmand, controleer of er niets belangrijks in staat en kies Finder › Leeg prullenmand. Externe schijven hebben hun eigen prullenmand, die tegelijk wordt geleegd zolang de schijf is aangesloten.

Open daarna Downloads, schakel over naar de lijstweergave en sorteer op Grootte. Schijfkopieën (.dmg), installatiepakketten (.pkg) en archieven (.zip) zijn meestal veilig te verwijderen zodra de app die erin zat, is geïnstalleerd. In Mail wissen Postvak › Wis verwijderde onderdelen en Postvak › Wis spam de berichten die al in die postbussen staan.

Stap 3: Verwijder apps die je niet meer gebruikt

Klik in de opslaginstellingen op ⓘ naast Apps. Je kunt sorteren op grootte en op datum van laatste gebruik. Twee dingen worden makkelijk over het hoofd gezien:

• macOS-installatieprogramma’s, zoals een app “Installeer macOS” die na een upgrade in de map Apps is blijven staan. Ze kunnen groot zijn en je kunt ze opnieuw downloaden.
• Achtergebleven appgegevens in je bibliotheek nadat een app is verwijderd. Onze handleiding over Mac-apps volledig verwijderen laat zien waar die staan en wat je beter houdt.

Stap 4: Verwijder oude back-ups van iPhone en iPad

Lokale back-ups van apparaten kunnen groot zijn. Selecteer je iPhone of iPad in de navigatiekolom van de Finder, klik op Beheer back-ups, klik met de Control-toets ingedrukt op een back-up en kies Verwijder. Apple beschrijft dit in Back-ups van de iPhone, iPad en iPod touch vinden en beheren. Houd van elk apparaat dat je nog gebruikt minstens één recente back-up. De categorie iOS-bestanden in de opslaginstellingen toont ook back-ups en firmwarebestanden (IPSW) die je kunt verwijderen.

Stap 5: Wis caches, met beleid

Appcaches in ~/Library/Caches zijn over het algemeen veilig te verwijderen als de app gesloten is. Ze worden opnieuw opgebouwd zodra je de app gebruikt, dus de winst is vaak tijdelijk. Richt je op de grote, zoals browsercaches of de mediacache van een creatieve app, in plaats van alles leeg te maken. De pagina Appcaches noemt gangbare voorbeelden. Laat systeemcaches buiten je thuismap aan macOS over.

Stap 6: Ontwikkel- en AI-bestanden

Schrijf je code of draai je lokaal modellen, dan levert deze stap vaak de meeste ruimte op. Gebruik waar mogelijk de eigen opdracht van elke tool.

• Xcode: DerivedData, oude simulators en Device Support-bestanden. Zie Xcode DerivedData, simulators en Device Support opruimen.
• Docker Desktop: één schijfimage bevat elk image, elke container en elk volume. Zie het schijfimage van Docker Desktop.
• JavaScript-projecten: node_modules-mappen in oude projecten kun je verwijderen en later opnieuw installeren. Zie node_modules opruimen.
• Homebrew: oude versies en downloads. Zie Homebrew opruimen.
• Lokale AI-modellen: downloads van Ollama, LM Studio en Hugging Face kunnen elk meerdere gigabytes zijn. Zie opslag van lokale AI-modellen.

Stap 7: Maak mediabibliotheken slanker

• Foto’s: met iCloud-foto’s aan kies je Foto’s › Instellingen › iCloud › Optimaliseer Mac-opslag om lokaal kleinere versies te bewaren. Verwijderde foto’s blijven in Recent verwijderd staan tot je dat album leegt of de wachttijd voorbij is.
• Muziek, TV en Podcasts: verwijder downloads die je opnieuw kunt streamen of downloaden.
• Berichten: klik in de opslaginstellingen op ⓘ naast Berichten om grote bijlagen te bekijken.
• Bestanden die al in iCloud Drive staan: klik met de Control-toets ingedrukt en kies Verwijder download om de lokale kopie vrij te maken zonder het bestand te verwijderen. Onze handleiding over Verwijder download of verwijderen legt het verschil uit.
• Grote bibliotheken die je zelden opent, zoals bibliotheken van Foto’s, Final Cut Pro of iMovie, kunnen op een externe schijf staan. Apple raadt dit aan in Opslagruimte vrijmaken op Mac.

Verwijder op APFS-schijven geen “duplicaten” met de hand: veel kopieën zijn klonen die ruimte delen, dus ze verwijderen levert weinig op.

Stap 8: Start opnieuw op en controleer opnieuw

Een herstart geeft swapbestanden en tijdelijke data vrij. Kijk daarna weer in de opslaginstellingen; het kan even duren voordat die opnieuw hebben gerekend. Verandert het cijfer nauwelijks, dan staan de gebruikelijke oorzaken in waarom verwijderde bestanden geen ruimte vrijmaken. Twee verwante gebieden beheert macOS zelf:

• Lokale momentopnamen van Time Machine bewaren onlangs verwijderde data tot 24 uur.
• Wisbare ruimte telt de Finder als beschikbaar, maar df in Terminal pas als macOS haar heeft vrijgegeven.

Wat je beter niet doet

• Verwijder niets in /System, en geen mappen onder /private en /Library die je niet herkent. De mappengids legt gangbare locaties uit.
• Vertrouw niet op tools die met één klik opruimen en verbergen wat ze verwijderen. Je moet een verwijdering altijd kunnen zien en ongedaan maken.
• Verwacht niet dat opruimen een Mac sneller maakt of “RAM vrijmaakt”. Vrije opslag helpt bij updates, downloads en swap, niet bij de algemene snelheid.

Bereid je een systeemupdate voor, lees dan hoeveel ruimte een macOS-update nodig heeft, en gebruik de Mac-opslagcalculator om een nieuwe Mac te plannen.

Hoe MoreRoom helpt

De gratis versie van MoreRoom scant je Mac lokaal en toont waar de ruimte heen gaat in een treemap, ringen en een lijst. De 249 regels herkennen onderdelen uit deze handleiding, van installatieprogramma’s in Downloads en iPhone-back-ups tot mappen van Xcode, Docker en AI-modellen, met de labels “Veilig te verwijderen” of “Eerst bekijken”. Je kunt apps één voor één verwijderen met hun restanten, lokale kopieën van cloudbestanden map voor map vrijmaken en onderdelen één voor één naar de prullenmand verplaatsen, met Herstel. Pro voegt de Verzamelaar, de doelmodus (“Ik heb 40 GB nodig”) en projectwinterslaap voor ontwikkelaars toe. MoreRoom zoekt geen duplicaten, verwijdert geen momentopnamen en comprimeert geen bestanden.